+- MKLab (https://mklab.gr)
+-- Forum: ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ (INDEX) (https://mklab.gr/forumdisplay.php?fid=1)
+--- Forum: TEXNHTH NOHMOΣΥΝΗ (AI) (https://mklab.gr/forumdisplay.php?fid=5)
+---- Forum: ΑΡΘΡΑ (https://mklab.gr/forumdisplay.php?fid=33)
+---- Thread: Τι δεν μπορεί να γράψει η τεχνητή νοημοσύνη [Ζώταλη, O ANAΓΝΩΣΤΗΣ] (/showthread.php?tid=59)
Τι δεν μπορεί να γράψει η τεχνητή νοημοσύνη [Ζώταλη, O ANAΓΝΩΣΤΗΣ] - mklabgr - 06-01-2026
Το άρθρο στο Ο Αναγνώστης εξετάζει ένα από τα πιο καυτά ερωτήματα της εποχής μας: Μπορεί η Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) να αντικαταστήσει τον ανθρώπινο λόγο και, κυρίως, τη λογοτεχνική δημιουργία;
Ο συγγραφέας ξεκινά με μια ειλικρινή παραδοχή: η τεχνολογία εξελίσσεται με τρομακτική ταχύτητα. Τα εργαλεία AI μπορούν πλέον να γράψουν από email και διαφημιστικά σλόγκαν μέχρι δοκίμια και ποιήματα μέσα σε δευτερόλεπτα. Αυτό δημιουργεί έναν εύλογο φόβο ή έστω μια αμηχανία στους ανθρώπους των γραμμάτων.
Ωστόσο, το άρθρο εμβαθύνει στο τι πραγματικά σημαίνει «γράφω»:
- Η AI συνθέτει, δεν βιώνει: Τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης δεν έχουν δικά τους βιώματα, συναισθήματα ή υπαρξιακές αγωνίες. Ανασυνθέτουν υπάρχουσες πληροφορίες και μοτίβα από τεράστιες βάσεις δεδομένων.
- Το «λάθος» ως καλλιτεχνική αξία: Η ανθρώπινη γραφή είναι γεμάτη ατέλειες, υποκειμενικότητα και απρόβλεπτες εκλάμψεις. Αυτή ακριβώς η «ατέλεια» και το προσωπικό βίωμα είναι που συγκινούν τον αναγνώστη – στοιχεία που η AI, προγραμματισμένη να είναι μαθηματικά ορθή, δυσκολεύεται να αναπαράγει αυθεντικά.
- Ένα εργαλείο, όχι ο δημιουργός: Αντί να βλέπουμε το AI ως τον «εχθρό» που θα κλέψει τη δουλειά των συγγραφέων, το άρθρο προτείνει να το δούμε ως ένα πανίσχυρο βοηθητικό εργαλείο. Μπορεί να βοηθήσει στην έρευνα, στη διόρθωση ή στο ξεπέρασμα του «λευκού χαρτιού», αλλά η τελική σπίθα παραμένει ανθρώπινη.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να γράψει σχεδόν τα πάντα, αλλά δεν μπορεί να νιώσει τίποτα. Η λογοτεχνία δεν είναι απλώς η σωστή τοποθέτηση λέξεων στη σειρά, είναι η επικοινωνία δύο ψυχών (συγγραφέα και αναγνώστη). Και σε αυτό το κομμάτι, ο άνθρωπος έχει ακόμα το πάνω χέρι.
ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ ΑΡΘΡΟΥ
RE: Τι δεν μπορεί να γράψει η τεχνητή νοημοσύνη [Ζώταλη, O ANAΓΝΩΣΤΗΣ] - mklabgr - 06-04-2026
To κείμενο της συνέντευξης :
Τι δεν μπορεί να γράψει η τεχνητή νοημοσύνη και γιατί
γράφει ο Γιώργος Ζώταλης (Φιλαδέλφεια, ΗΠΑ)
Κασσάνδρες και Τσιρλίντερς
Μας χωρίζουν λιγότερα από 10 χρόνια από το Attention is all you need, το άρθρο που ξεκίνησε την εποχή των βαθιών μαθησιακών μηχανών (deep machine learning) και Μεγάλων Γλωσσικών Μοντέλων (Large Language Models). Το ChatGPT εμφανίστηκε μόλις στις 30 Νοεμβρίου 2022. Η τεχνητή νοημοσύνη σαν προϊόν προσιτό στο γενικό κοινό είναι βρέφος και η σχέση μας μαζί της βρίσκεται στο σοκ του καινούριου.
Τι είδους γράψιμο κάνει η τεχνητή νοημοσύνη; Και μπορεί να γίνει λογοτεχνία αξιώσεων; Πολλοί ειδικοί έχουν γνώμη επί του θέματος αλλά κανείς δεν ξέρει το μέλλον. Οι απαντήσεις στο εάν η τεχνητή γραφή μπορεί να φτάσει σε σημείο που δεν ξεχωρίζει από ανθρώπινα κείμενα καλύπτουν όλο το φάσμα από κατηγορηματικά Όχι, συχνά συνοδευόμενα από οργισμένες εκκλήσεις για αντίσταση στο νέο οδοστρωτήρα, μέχρι εμφατική αποδοχή – με όλες τις ενδιάμεσες διαβαθμίσεις, επιφυλάξεις και ναι-μεν-αλλά.
Αρκετοί από όσους ασχολούνται με το θέμα χωρίζονται σε Κασσάνδρες και Τσιρλίντερς. Οι πρώτες προειδοποιούν για τις παγίδες, τα αρνητικά και επερχόμενους ολέθρους του Terminator AI. Οι δεύτερες ευαγγελίζονται υποσχέσεις και θετικές επιπτώσεις του καινούργιου brave new world γενικευμένης αφθονίας.
Τα δύο στρατόπεδα έχουν υποδιαιρέσεις. Οι Κασσάνδρες χωρίζονται σε Κινδυνολόγους, Λογοκρίτριες και αποφασισμένες Κασσάνδρες. Οι Τσιρλιντερς χωρίζονται σε Διαφημιστές και Προπαγανδιστές. Όταν ο Σαμ Άλτμαν διέταξε το ChatGPT να γράψει μεταμυθοπλαστικό διήγημα για τεχνητή νοημοσύνη και πένθος, το αποτέλεσμα ήταν μία αυτοδιαφήμιση 1.100 λέξεων.
Κασσάνδρες και Τσιρλίντερς προσκομίζουν εμπειρικά δεδομένα για να υποστηρίξουν τις απόψεις τους, αλλά αναρωτιέμαι εάν οι αντιδράσεις απέναντι στην τεχνητή νοημοσύνη πηγάζουν από κάτι πρωταρχικότερο που δεν είναι εύκολα αναγνωρίσιμο ή συνειδητό. Υποψιάζομαι ότι είμαστε πρώτα ενστικτωδώς Κασσάνδρες ή Τσιρλίντερς και κατόπιν βρίσκουμε ενδείξεις που επιβεβαιώνουν τη γνώμη που ο εγκέφαλός μας διαμόρφωσε αυτόματα.
Στοχαστικοί παπαγάλοι
Τα Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα εμπεριέχουν και επεξεργάζονται δισεκατομμύρια στατιστικές συναρτήσεις ανάμεσα σε λέξεις, προτάσεις, παραγράφους και σελίδες. Δεν καταλαβαίνουν γράμματα, δεν βλέπουν λέξεις, δεν νοιώθουν αισθήματα, ούτε σκέπτονται ιδέες. Οι κειμενομηχανές δουλεύουν με word embedding στο οποίο ασύλληπτα πολυδιάστατες σειρές αριθμών (tokens) προβλέπουν τις πιθανότερες επόμενες σειρές αριθμών.
Αυτός είναι ο λόγος που μία εύστοχη περιγραφή της τεχνητής νοημοσύνης είναι ότι αποτελεί στοχαστικό παπαγάλο. Η φράση είναι της Emily Bender, η οποία την λάνσαρε στο άρθρο της On the Dangers of Stochastic Parrots (2021) και την ανέλυσε στο βιβλίο της με την Alex Hanna, The AI con: How to Fight Big Tech's Hype and Create the Future We Want (2025).
Παρουσιάζοντας το AI con στο New York Review of Books, ο James Gleick συμπύκνωσε την περιρρέουσα δυσθυμία σε μια πρόταση: «The artificial intelligence industry depends on plagiarism, mimicry, and exploited labor, not intelligence.»
Τα outputs δεν μπορούν να υπερβούν τα όρια των inputs. Με άλλα λόγια: garbage in, garbage out.
Η τεχνητή νοημοσύνη είναι ανισόμορφη. Σε επαναλαμβανόμενα καθήκοντα και δουλιές που επιδέχονται αλγοριθμοποίηση παράγει προβλέψιμα, εύπεπτα, κλισαρισμένα κείμενα — οδηγίες χρήσης, εγχειρίδια, διαφημιστικά φυλλάδια, πολιτικές ομιλίες κ.ά. Είναι τέλειος βοηθός όταν κάνεις έρευνα. Αλλά σκοντάφτει παταγωδώς σε πράγματα που ξεφεύγουν από τα δεδομένα στα οποία εκπαιδεύτηκε. Και όσον αφορά τη de novo δημιουργία στιλ και φωνής — τα εκ των ων ουκ άνευ της δημιουργικής γραφής — οι μηχανές δεν μπορούν να τα δουν ούτε στον ύπνο τους.
Ποιο είναι το συγγραφικό στυλ της τεχνητής νοημοσύνης;
Αυτό δεν σημαίνει ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν έχει στυλ και φωνή.
Σε πρόσφατο σχόλιο με τίτλο Will AI writing ever be good? ο Max Read περιέγραψε μοτίβα που επαναλαμβάνονται σε διηγήματα γραμμένα από έξυπνες μηχανές. Για άγνωστους λόγους, η τεχνητή νοημοσύνη προτιμά φαντάσματα, σκιές, μνήμες, μουρμουρητό, ησυχία. Σε μικρές δόσεις η πρόζα φαίνεται συνεκτική και αρέσει σε αναγνώστες χαμηλών απαιτήσεων. Αλλά σε μεγάλες δόσεις το γράψιμο της τεχνητής νοημοσύνης προδίδεται από λεκτικά και στυλιστικά τικ.
Για ποιο λόγο η λογοτεχνία της τεχνητής νοημοσύνης είναι αφύσικα ενοχλητική;
Έχουν προταθεί τρεις εξηγήσεις:
Τεχνολογική: Εφόσον η μηχανή επεξεργάζεται προϋπάρχοντα κείμενα, η συνεχής αναμάσηση αποκρυσταλλώνεται σε μοτίβα που το μοντέλο πριμοδοτεί ως ποιοτικό γράψιμο, χωρίς να έχει ιδέα πόση άβυσσος τα χωρίζει από την ανθρώπινη γραφή.
Οικονομική: Δεν υπάρχουν οικονομικά κίνητρα για να φτιαχτούν μοντέλα που γράφουν το ίδιο καλά με ανθρώπινους συγγραφείς. Το χρήμα στην τεχνητή νοημοσύνη βρίσκεται αλλού — στην αυτοματοποίηση συστημάτων και υποδομών της πραγματικής οικονομίας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα: το ChatGPT 4.5 κατασκευάστηκε με στόχο να γράφει καλή πρόζα αλλά αποδείχτηκε πολύ αργό και δαπανηρό και το απέσυραν.
Οντολογική: Το ανθρώπινο γράψιμο είναι μοναδικό γιατί είμαστε βιολογικά πράγματα. Τα πρώτα νευρικά συστήματα εμφανίστηκαν πριν 600 εκατομμύρια χρόνια. Ο ανθρώπινος εγκέφαλος διαβάζει αποχρώσεις, γκρίζες ζώνες, αμφισημίες, ειρωνεία και απρόβλεπτες καταστάσεις που είναι αδύνατον να αλγοριθμοποιηθούν. Οι ασώματες νοημοσύνες των μηχανών δεν έχουν βιωματικές ούτε αισθητηριακές εμπειρίες. Η εργαλειακή ορθολογικότητα της τεχνητής νοημοσύνης είναι βαθύς καπιταλισμός du jour που επιδιώκει οικονομικό κέρδος, όχι δημιουργικότητα.
Σκουπιδαριό
Κάθε συζήτηση για το τι γράφει και τι δεν μπορεί να γράφει η τεχνητή νοημοσύνη είναι ελλιπής εάν αγνοεί το φαινόμενο του AI slop — τον κατακλυσμό του διαδικτύου από ρομποτικό σκουπιδαριό.
Κείμενα, εικόνες και βίντεο χαμηλής ή μηδενικής προσπάθειας, σπαμ διαφημίσεις και τα ανεξάντλητα σκρολαρίσματα του brain rot αποτελούν το πολύ πιο άμεσο αποτέλεσμα της τεχνητής νοημοσύνης. Γάτες που μιλάνε, Ιησούς Χριστός με σώμα γαρίδας, ζόμπι που παίζουν ποδόσφαιρο, καγκουρώ που δουλεύουν σε αεροδρόμια κ.ά. — το slop ανακηρύχτηκε λέξη της χρονιάς για το 2025. Αυτά είναι το παρόν και μέλλον, όχι ρομποτικές Βιρτζίνιες Γουλφ.
Η τεχνητή νοημοσύνη διαχέεται στα δημιουργικά πεδία αλλά δεν είναι σε θέση να απειλήσει το ανθρώπινο γράψιμο. Πιθανώς συγγραφείς που χρησιμοποιούν τεχνητή νοημοσύνη θα αντικαταστήσουν αυτούς που δεν χρησιμοποιούν. Όσο για τους ενδιαφέροντες συγγραφείς, αυτοί θα χρησιμοποιούν τις μηχανές προκειμένου να αποφεύγουν ή να σαμποτάρουν τις συμβουλές και το γράψιμό τους.
Σημειώσεις
- The Large Language Muddle. Οργισμένη επίθεση κατά των LLMs από τους εκδότες του n+1, Φθινόπωρο 2025.
- Emily M. Bender, Alex Hanna. The AI Con. Harper, 274 σελίδες, 2025.
- James Gleick. The Parrot in the Machine. NYRB, 24 Ιουλίου 2025.
- Max Read. Will A.I. writing ever be good? 5 Δεκεμβρίου 2025.
- Samuel Shem. The House of God (1978).
- Nathan Lambert. Why AI writing is mid. Interconnects, 16 Νοεμβρίου 2025.